تبلیغات
همه چیز در چهار دیواری - علوم اول راهنمایی بخش 3گوناگونی جانداران - فصل دهم
هر چه خواهد دل تنگت

علوم اول راهنمایی بخش 3گوناگونی جانداران - فصل دهم

دوشنبه 9 دی 1387 11:22 ق.ظ

نویسنده : Mahdi Izadpanah

طبقه بندی جانداران
پیرامون ما، جانداران بسیار گوناگونی زندگی می كنند. به طوری كه در روی زمین میلیون ها نوع جانور و صدها هزار نوع گیاه وجود دارد. هیچ كس نمی تواند در تمام عمر خود، همه جانواران را مورد مطالعه قرار دهد. البته نیازی به چنین كاری وجود ندارد زیرا میان گروه های مختلف جانداران شباهت های زیادی وجود دارد. و می توان با طبقه بندی آنها مطالعه جانداران را آسان تر نمود.
برای سهولت مطالعه موجودات زنده آنها را بر اساس خصوصیات مشترك در گروه های مختلف طبقه بندی یا رده بندی می كنند.
و در هر گروه هم به همان روش می توان گروه های كوچك تر به وجود آورد. با توجه به اینكه طبقه بندی كار مطالعه را آسان تر می كند می توان نتیجه گرفت كه بهترین طبقه بندی آن است كه كاربرد آن زیادتر باشد.
امروزه در طبقه بندی مدرن و پیشرفته جانداران را بر اساس خصوصیات مشترك شان در گروه ها و زیر        گروه های مختلف قرار می دهند . بر این اساس اولین سطح طبقه بندی موجودات زنده سلسله نام دارد. هرچه به سطوح پایین تر می رسیم شباهت موجودات گروه ها به یكدیگر بیشتر می شود.

در این روش سطوح مختلف طبقه بندی عبارتند از:

سلسله، شاخه، رده، راسته، تیره، جنس ، گونه

شناسایی جانداران
یكی از راه هایی كه زیست شناسان برای شناسایی جانداران به كار می برند، استفاده از كلیدهای شناسایی است در واقع كلیدهای شناسایی، مجموعه ای از پرسش هاست كه بر اساس ویژگیهای جانداران تهیه می شود و به كمك آن می توان نام جاندار را پیدا كرد.
مثلاً برای شناسایی یك جانور مهره دار می توان از كلید شناسایی زیر استفاده كرد.

 


زندگی جانوران
جانوران موجوداتی پر سلولی هستند یعنی بدن آنان از مقدار زیادی سلول تشكیل شده است كه در كنار هم قرار دارند سلول های بدن جانوران از نظر شكل و اندازه و نوع كاری كه انجام می دهند متفاوت است اما از این نظر كه هیچ كدام توانایی غذاسازی ندارند، مشابه است. مانند انسان

 برای اینكه جانور بتواند كارهای خود را بهتر و سریع تر انجام دهد بین سلولها تقسیم كار صورت گرفته است و هر گروه سلول كه ساختار ویژه خود را دارد كار بخصوصی را انجام می دهد. در این صورت هر چه سلول تخصص یافته تر باشد ساختمان بدن جانور پیچیده تر و پیشرفته تر خواهد بود.
همه جانوران از نظر محل زندگی، شكل بدن، نوع غذای مصرفی، طرز تنفس، و رفتارها با یكدیگر متفاوتند.


شكل بدن:
در میان گروه های جانوران ، جاندارانی وجود دارند كه ساختمان بدنی ساده و ابتدایی دارند، این جانوران در سطح یا داخل بدن اسكلت ندارند اما در سایر جانوران اسكلت وجود دارد. اسكلت در جانوران وظایف گوناگونی را بر عهده دارد. بعضی از وظایف اسكلت عبارتنداز: شكل دادن به بدن، تكیه گاه اغلب ماهیچه ها، محافظت از اندام های مهم.
اسكلت جانوران به دو دسته خارجی و داخلی تقسیم بندی می شود.
بعضی از جانوران مانند بندپایان اسكلت خارجی دارند. در این جانوران از ترشح مواد سخت، پوششی تشكیل می شود كه بدن جانور در درون آن قرار دارد. جنس پوشش خارجی(اسكلت) در این جانوران متفاوت است در گونه هایی سیلیس و در گونه های دیگر می تواند از سیلیس یا آهك باشد.


اسكلت خارجی جانداران وظایف مختلفی را بر عهده دارد كه عبارتنداز :
1) محافظت از بدن در برابر محیط های خیلی خشك یا آبی
2) كمك به دفاع از بدن


در جانوران مهره دار، اسكلت داخلی وجود دارد. جنس اسكلت این جانوران استخوان یا غضروف است . در این جانوران اسكلت، تكیه گاه ماهیچه هاست و از اندام هایی مانند قلب و شش ها و مغز محافظت        می كند.

زیستگاه:
جانوران در زیستگاه های مختلفی زندگی می كنند . برخی در آب (آبزی) و برخی در خشكی(خشكی زی) زندگی می كنند.
مثلاً زیستگاه ماهی آب و زیستگاه انسان خشكی است اما برخی از جانوران هم وجود دارند كه نمی توان برای آنان زیستگاه معینی تعیین كرد مثلاً فك ها كه در كنار دریا وجود دارند گاهی در آب و گاهی در ساحل دیده می شوند.

 



غذا خوردن:
می دانید كه غذا انرژی و مواد مورد نیاز بدن ما و سایر جانداران را تأمین می كند. و یكی از ویژگی های موجودات زنده غذا خوردن است . هیچ جانوری نمی تواند غذای خود را بسازد بنابر این جانوران باید غذای خود را از بدن جانداران دیگر بدست آورند. مثلاً بعضی از جانوران شكارچی، با شكار جانوران دیگر از بدن آنان به عنوان غذا استفاده می كنند. گروهی از جانوران هم بر روی بدن جانوران یا درون بدن آنان زندگی        می كنند و نیازهای غذایی خود را از آن جانداران بدست می آورند مثلاً پشه مالاریا می تواند با نیش زدن بدن از خون انسان استفاده كند. این گونه جانوران زندگی انگلی دارند.



با توجه با اینكه رژیم غذایی جانوران متفاوت است دندان های آنها نیز متناسب با روش تغذیه جانور است . مثلاً در سگ كه جانوری گوشت خوار است دندانهای برنده ی نیش، پیشرفته تر است در صورتی كه گوسفند، جانوری علف خوار است دندانهای آسیا كه مخصوص خرد كردن و آسیا كردن است پیشرفته تر است. انسان نیز كه جانداری همه چیز خوار است تمام انواع دندانها یعنی پیش، نیش و آسیا به نسبت تشكیل شده اند.

دندان های گوسفند                     دندان های سگ                     دندان های انسان


تنفس كردن
یكی از كارهایی كه همه موجودات زنده ا ز جمله جانوران انجام می دهند تنفس كردن است. با این عمل اكسیژن به درون بدن می رود و موجب اكسایش مواد غذایی و تولید انرژی می شود. بنابر این جانوران با تجزیه مواد غذایی در داخل سلول ها به اكسیژن نیاز دارند، بعضی از جانوارن در آب و برخی در خشكی زندگی می كنند در نتیجه دستگاه تنفسی آنها نیز مشابه نیست.
بعضی از جانوران مانند كرم خاكی تنفس پوستی و بعضی مانند حشرات تنفس نایی و برخی مانند     ماهی ها تنفس آبششی و بعضی مانند انسان تنفس ششی دارند.
كامل ترین و كار آمدترین دستگاه تنفس در پرندگان مشاهده می شود در این جانوران علاوه بر شش ها كیسه های هوادار عقبی و جلویی وجود دارد كه علاوه بر اینكه اكسیژن مورد نیاز عضلات قوی پروازی را تأمین    می كند موجب تنظیم دمای بدن پرنده هم می شود

 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: دوشنبه 9 دی 1387 02:14 ب.ظ